Η Ελληνική θρησκεία εμπνευστής της οικολογικής συμπεριφοράς

http://12thespis.wordpress.com/2008/10/04/omiliadim/



Δημοσιεύθηκε από 12thespis στο Οκτώβριος 4, 2008

Η ομιλία της
Δήμητρας Λιάτσα - Χράπη,
συγγραφέως*
κατά τον εορτασμό της Φθινοπωρινής Ισημερίας
στην Θεσσαλονίκη (27/9/08).

Η Ελληνική θρησκεία εμπνευστής της οικολογικής συμπεριφοράς


Της Δήμητρας Λιάτσα – Χράπη
Συγγραφέως

Αγαπητοί συνεορταστές,
Όταν πριν από μερικά χρόνια ρώτησα έναν φίλο γιατρό και καλά διαβασμένο στα Ελληνικά ζητήματα, ποιο από τα δύο γεννήθηκε πρώτα στην Ελλάδα, η θρησκεία ή η φιλοσοφία, μου απάντησε αβίαστα: η θρησκεία.
Όμως η Ελληνική θρησκεία διαφέρει από τις άλλες ριζικά και καθοριστικά. Το κύριο χαρακτηριστικό της είναι η λογική.
Ο Έλληνας γνωρίζει ότι η πατρίδα του δεν είναι πολύ εύφορη. Η καθαρότητα της ατμόσφαιρας είναι μοναδική και έχει υμνηθεί από τους αρχαίους ποιητές ως η καλλίτερη εγγύηση για μια ευτυχισμένη ζωή. Το αντιστάθμισμα όμως για το λαμπρό αυτό φώς είναι η ξηρασία.
Στην χώρα μας που κατά τον μισό χρόνο δεν βρέχει και πολλές φορές οι βροχές είναι περιορισμένες και τον Χειμώνα τα περισσότερα ποτάμια είναι μικρά και το νερό τους ελαττώνεται αισθητά κατά τους θερινούς μήνες.
Έτσι το νερό καθίσταται ο πρωταρχικός και αγωνιώδης όρος της ανθρώπινης ζωής και είναι φυσικό να προστατεύεται από τους αμαθείς μ’ ένα πλήθος από φανταστικές και μυστηριώδεις εικασίες και προλήψεις.
Ο Έλληνας υπήρξε ο πρώτος ανατόμος της ανθρώπινης ψυχής όχι με πομπώδεις, φλύαρες και οθνείες φλυαρίες αλλά πάνω στην βάση της πρακτικής ψυχολογίας. Το έχει αποδείξει σε πάμπολες περιπτώσεις μέσα από τον μοναδικό τρόπο που γνωρίζει για να εκφράζεται: Την ποίηση.
Αλλά ο ιστορικός Πολύβιος (Στ΄ 56, 11) το συνοψίζει: «Επειδή κάθε πλήθος είναι αφελές και γεμάτο από άνομες επιθυμίες, παράλογη οργή, και βίαιο θυμό, μένει το να συγκρατεί κάποιος τα πλήθη με φόβους άγνωστους και με τέτοια δραματοποίηση.»
Η γένεση της βροχής αποδίδεται σε θεία ενέργεια και ειδικά στον Δία. Εκείνος συναθροίζει τα ευεργετικά ύδατα που γονιμοποιούν το έδαφος , γι΄ αυτό και τον αποκαλούν κελαινεφή, νεφεληγερέτη, υέτιο, όμβριο.
Οι πρόγονοί μας έλεγαν: «Ζεύς ύει». Σήμερα λέμε «βρέχει ο Θεός».
Οι περισσότεροι Θεοί με τον ένα ή τον άλλο τρόπο σχετίζονται με την ευφορία της γης, ενώ η ανομβρία είναι θεία οργή.
Κάθε ποταμός είναι θεός. Θεωρείται ότι κατάγεται από τον Δία και αποκαλείται Διϊπετής.
Στην Οδύσσεια (ε 445 – 450) για παράδειγμα ο Οδυσσέας προσεύχεται στον ποταμό στο σημείο όπου ναυαγεί στο νησί των Φαιάκων:
«Άκουσέ με βασιλιά όποιος κι αν είσαι·
Ικέτης σου έρχομαι, ξεφεύγοντας από την θάλασσα
Την τιμωρία του Ποσειδώνα.
Κι οι Θεοί ακόμα δέχονται με σεβασμό τον άνθρωπο
Που βρίσκεται μπροστά τους
Ύστερα από περιπλανήσεις, γι’ αυτό κι εγώ
Τώρα έρχομαι και αγκαλιάζω το ρέμα σου
Και τα γόνατά σου, ύστερα από πολλά
βάσανα που πέρασα. Μα σπλαχνίσου με
βασιλιά, το ‘χω τιμή που έγινα ικέτης σου.»
Κάθε ρυάκι, κάθε πηγή στην Ελλάδα είναι και μία Θεότητα. Όλες οι κρήνες διατελούσαν υπό την φροντίδα επιμελητών που αποτελούσαν ιδιαίτερη αρχή και ονομάζονταν «κρηνών επιμεληταί ή κρινοφύλακες».
Οι Έλληνες ορκίζονταν μπροστά στις κρήνες όπως για παράδειγμα παρουσιάζει ο Σοφοκλής να κάνει ο Πολυνείκης στον «Οιδίποδα επί Κολωνώ»: (1333)
«Προς νυν σε κρηνών και Θεών ομογνίων».
Το ίδιο και οι Θεοί ορκίζονταν στα νερά της Στυγός.
Οι τοπικές παραδόσεις θεωρούν τον ποταμό, τον ευγεργετικό τροφοδότη κάθε περιοχής, πατέρα των κατά τόπους Νυμφών: Η Δαυλίς είναι θυγατέρα του Κηφισού, η Σπάρτη θυγατέρα του Ευρώτα, η Χαλκίς του Ασωπού.
Οι Νύμφες, οι θεότητες της υγρής φύσεως και της ευφορίας κατοικούν σε πηγές, σε όρη, αγρούς, λειμώνες, δάση, δένδρα. Ο θείος βίος τους ήταν ο «αιωνίως ρεόντων υδάτων, του υγρού χυμού, της θείας αμβροσίας που ζωογονεί τα φυτά, τα δένδρα, όλη εν γένει την βλάστηση.
Αναλόγως λαμβάνουν και τα ονόματά τους:
Ναϊάδες (νάω = ρέω)
Ορεστιάδες, Ορείες, Ορειάδες, Πετραίες, Αγρονόμοι (νέμομαι = Κατέχω)
Δρυάδες και Αμαδρυάδες επειδή η ζωή τους συνδεόταν με την δρύ της οποίας ήταν προστάτιδες. Ποταμηΐδες που έπερναν τα ονόματά τους από τον ποταμό όπου κατοικούσαν. Αχελωΐδες, Ισμηνίδες, Πηγαίες, Λιμνάδες, Λιμνακίδες, Ελειονόμοι, Μελιάδες και Μελίες νύμφες των δασών.
Τα δένδρα στα οποία ζούσαν οι νύμφες θεωρούντο ιερά και κανένας δεν μπορούσε ατιμωρητί να θέσει χείρα επάνω τους. Θεωρούντο ότι γεννιούνται και πεθαίνουν μαζί με τις ωραίες εκείνες παρθένους.
Οι παραδόσεις έλεγαν πως κάθε φορά που κόβονταν τα δένδρα ακουγόταν ο θρήνος των Νυμφών που ζούσαν σ’ αυτά και επέρχονταν διάφορα δυστυχήματα στους ιερόσυλους, ενώ αντίθετα ευεργετούντο όσοι τα προστάτευαν και τα διέσωζαν.
Οι Έλληνες είχαν πλήρη επίγνωση της αξίας των δασών εν γένει και ιδιαιτέρως των δασυλλίων και των χλοερών τόπων που βρίσκονταν κοντά ή μέσα στις πόλεις. Τα συντηρούσαν με κάθε τρόπο και αυτό αποδεικνύεται από την αφιέρωση σε Θεούς ή Ήρωες, τον καθορισμό τους ως ιερά και προπάντων ο νομικός προσδιορισμός κάθε βλάβης τους ως ιεροσυλία που τιμωρείτο με την ποινή του θανάτου άν στο δικαστήριο αποδεικνυόταν η ενοχή.
Η θάλασσα που έπαιξε τόσο αποφασιστικό ρόλο στην ιστορία του γένους μας είχε θεοποιηθεί και βρισκόταν υπό την προστασία δεκάδων θεοτήτων: Του Ποσειδώνος και της συζύγου του Αμφιτρίτης, της Αφροδίτης, των Καβείρων και χιλιάδων Νηρηΐδων.
Η γαία είναι η πρώτη και μέγιστη Θεά μητέρα των Θεών και των ανθρώπων. Γράφει ο Ξενοφών στον «Οικονομικό» του. (V 12)
«H γη όντας Θεότητα, διδάσκει την δικαιοσύνη σ’ όσους μπορούν να την μάθουν. Σ’ αυτούς που την υπηρετούν άριστα δίνει σ’ αντάλλαγμα τα καλλίτερα αγαθά.»
Στην αρχαιότητα επικρατούσε επίσης η συνήθεια να θυσιάζονται ζώα προς έκφρασιν ευγνωμοσύνης, προς εξιλέωσιν ή για την παρακίνησιν της Θεότητας να παράσχει κάτι.
Η επικρατούσα συνήθεια ήταν να καίγονται οι μηροί περιτυλιγμένοι με λίπος, το υπόλοιπον όμως του ζώου καταναλώνετο από τους θρησκευτές. Για τον λόγο αυτό τα ζώα ήταν από τα ήμερα κατοικίδια: πρόβατα, αρνιά, αίγες, ταύροι, βόδια, κριοί. Οι πρόγονοί μας έτρωγαν σπάνια κρέας και όχι βέβαια όσο εμείς που έχουμε καταστήσει την κρεοφαγία κύριο πιάτο μας με ολέθριες για την υγεία μας συνέπειες.
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις γινόταν θυσία εκατό (100) βοών (Εκατόμβη) αλλά συχνά το όνομα αυτό ήταν δηλωτικό της μεγάλης θυσίας στην οποία ευωχείτο μία ολόκληρη πόλις ή ένας στρατός, όπως ακριβώς συμβαίνει σήμερα σε ορισμένες περιοχές της Ελλάδος που διατήρησαν το πανάρχαιο αυτό έθιμο κατά το οποίο το ζώο τεμαχίζεται και μοιράζεται στα σπίτια.
Στην θυσία που γίνεται για παράδειγμα στη γ΄ ραψωδία της Οδύσσειας προς τιμήν του Ποσειδώνος στην Πύλο θυσιάζονται 81 ταύροι και ευωχούνται 4.500 άτομα.
Ο Έλληνας δεν λατρεύει τους θεούς του αναπαυόμενος. Τους λατρεύει με αγώνες: Αθλητικούς, μουσικούς, ποιητικούς. Τους λατρεύει με την επιστήμη (όλα τα επιστημονικά κέντρα ξεκίνησαν από τους ναούς). Τους λατρεύει με την Φιλοσοφία (όλοι οι Φιλόσοφοι κάνουν επίκληση στους Θεούς).
Ο Έλληνας κατάφερε να ζει μία ζωή που κάθε λεπτομέρειά της διαπνέεται από την Θρησκεία και να μην την εκφυλίσει σε Θεοκρατία.
Άς μην μας εκπλήσσει το πλήθος των Θεών, των ημιθέων, των ηρώων ή των νυμφών. Με τον τρόπο αυτό συνήθιζε ο αρχαίος πρόγονός μας στην πολυπλοκότητα του κόσμου και της ζωής με αποτέλεσμα ο νούς να γίνεται πιο εφυής, πιο προσαρμοσμένος στον κόσμο. Έτσι προστατεύετο ο νούς του από την στερεοτυπία και την μονοτονία του ενός Θεού.
Η προστασία του φυσικού πλούτου δεν είναι πολυτέλεια. Είναι αναγκαιότητα. Αυτό πού ο σύγχρονος άνθρωπος ανακάλυψε μετά από εκατονταετίες αλόγιστης «κατακυρίευσης» της γης, οι αρχαίοι Έλληνες πρόγονοί μας το γνώριζαν και το εφάρμοζαν.
Ήδη από την εποχή που η Αλεξάνδρεια ήταν το κέντρο της επιστήμης γνώριζαν τον ατμό και τις πολλές εφαρμογές του. Ο περίφημος υπολογιστής – αστρολάβος των Αντκηθύρων μας αφήνει μόνο να υποψιαστούμε τι γνώριζαν οι Έλληνες.
Η βιομηχανική επανάσταση λοιπόν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί τότε. Επέλεξαν όμως να μην προχωρήσουν γιατί γνώριζαν τις ολέθριες συνέπειες της, αφού διαπνέοντο από την αρχή του μέτρου. Τελικά η βιομηχανική επανάσταση που έγινε δεν μας έκανε ούτε υγιέστερους, ούτε πιο ευτυχισμένους. Το αντίθετο μάλιστα, αποδεικνύοντας το ορθόν της Ελληνικής επιλογής.
Για τους Έλληνες το ωραίο και το ιερό δεν είναι για ξεκούραση. Είναι ουσιώδη για την βελτίωση του ανθρώπου, αφού ο άνθρωπος είναι δημιούργημα του περιβάλλοντος του.
Η καταστροφή του περιβάλλοντος, η άναρχη δόμιση, η έλλειψη καλαισθησίας, η έλλειψη καθαριότητας αυξάνουν την επιθετικότητα και στερεύουν τον σεβασμό.
Άς πάψουμε να κοιτάμε την ασχήμια με αδιαφορία, να συνηθίζουμε στο απαράδεκτο. Άς κάνουμε ότι περνάει από το χέρι μας.
Μπορεί αυτό που κάνουμε να φαίνεται ασήμαντο, σημασία όμως έχει να το κάνουμε.

Η ΠΑΓΙΔΑ ΤΟΥ ΝΕΟΦΕΜΙΝΙΣΜΟΥ

Η αποκατάσταση της Κλεοπάτρας

http://www.focusmag.gr/articles/view-article.rx?oid=702

Η αποκατάσταση της Κλεοπάτρας

Φιλήδονη, εκκεντρική, ύπουλη, μια άστατη μοιραία γυναίκα, μισητή στο ρωμαϊκό λαό. Όταν πέθανε ο ποιητής Οράτιος, αναφώνησε: Ώρα να τσουγκρίσουμε . Ύστερα από σχεδόν χίλια χρόνια, ο Δάντης την περιέλαβε στον κύκλο των ακόλαστων. Χίλια χρόνια μετά απ´ αυτόν, ο χολιγουντιανός κινηματογράφος εξακολουθεί να την εμφανίζει ως ξελογιάστρα των αντρών, η οποία χρησιμοποιούσε φίλτρα, ακόμα και δηλητήρια. Στην πραγματικότητα, η Ελληνίδα Κλεοπάτρα Ζ´, τελευταία βασίλισσα της Αιγύπτου, ήταν πολύ διαφορετική απ´ ό,τι την περιγράφουν, τόσο στην εμφάνιση όσο και στο χαρακτήρα. Όμως, την ιστορία τη γράφουν οι νικητές - στην προκειμένη περίπτωση, ο Οκταβιανός, φανατικός εχθρός της, ο οποίος εξαπέλυσε μια εκστρατεία δυσφήμησης που αμαύρωσε για αιώνες τη μνήμη της

Σήμερα, χάρη στην εργασία δεκάδων μελετητών, μεταξύ των οποίων αρχαιολόγοι όπως ο Φρανκ Γκοντιό και ιστορικοί τέχνης όπως ο Πάολο Μορένο, είμαστε σε θέση να ανασυνθέσουμε με ακρίβεια τη ζωή και το χαρακτήρα, την ένδυση και τις συνήθειες, ακόμα και τη φυσική της εμφάνιση. Ας ξαναζωντανέψουμε λοιπόν την Κλεοπάτρα για μια μέρα.

Η ανάπλαση

Πώς ήταν λοιπόν η αυθεντική Κλεοπάτρα; Ήταν μια μικρόσωμη Ελληνίδα με λεπτό σώμα, όχι αδύνατη, με δέρμα και μάτια ανοιχτού χρώματος. Υπάρχουν αποδείξεις. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι στη Ρώμη η βασίλισσα πόζαρε για το γλύπτη Στέφανο, ο οποίος κατασκεύασε ένα άγαλμα γνωστό ως Αφροδίτη του Εσκουιλίνο, που θεωρείται σήμερα ως η πιο πιστή απεικόνιση της Κλεοπάτρας , αποκαλύπτει ο Π. Μορένο, καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Ρώμης. Τα αιγυπτιακά στοιχεία αυτού του αγάλματος είναι πολλά, από το χτένισμα μέχρι το δοχείο του νερού, όπου είναι τυλιγμένος ο ιερός όφις, δηλαδή η κόμπρα, σύμβολο των βασιλέων της Αιγύπτου. Ενδεικτικά είναι επίσης τα σανδάλια με κορδόνι και λεπτή σόλα, καθώς και το βάζο το στολισμένο με τα λεγόμενα φύλλα του νερού. Εξάλλου, το πρόσωπο μοιάζει πολύ με τα πορτρέτα της βασίλισσας που βρίσκονται στη Ρώμη και στο Βερολίνο .

Το ότι ήταν μικρόσωμη φανερώνεται κι από ένα ιστορικό επεισόδιο του 48 π.Χ.: Για να συναντηθεί στην Αλεξάνδρεια με τον Καίσαρα, η είκοσι ενός χρονών Κλεοπάτρα μεταφέρθηκε με διαταγή της τυλιγμένη σ´ ένα χαλί. Τέλος, το πρόσωπο είναι ίδιο - ως προς τα τριγωνικά μάγουλα, τη στενή και μακριά μύτη, το χαμηλό μέτωπο- μ´ εκείνο των νομισμάτων που απεικονίζουν τη βασίλισσα. Χαρακτηριστική είναι η όψη του κάτω χείλους , προσθέτει ο Μορένο, που εμφανίζει τον τυπικό προγναθισμό της δυναστείας των Πτολεμαίων, στους οποίους ανήκε η Κλεοπάτρα .

Ίντριγκες και διαφθορά

Σχετικά με το χαρακτήρα της, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η βασίλισσα ήταν ικανή για αυλικές ίντριγκες, αλλά πρέπει να σκεφτούμε ότι ήταν μόλις δεκαοχτώ χρονών όταν έπεσε στους ώμους της το τεράστιο βάρος της διοίκησης ενός βασιλείου υπό διάλυση, με τους ισχυρούς Ρωμαίους να είναι κύριοι της περιοχής. Η Κλεοπάτρα υιοθέτησε μια πολιτική τολμηρή αλλά ρεαλιστική, βασισμένη στην ελληνιστική παράδοση. Οι συνωμοσίες και οι δηλητηριάσεις, οι συμβιβασμοί και οι προδοσίες δεν ήταν προνόμιό της, καθώς συνηθίζονταν στην αρχαία πολιτική ζωή, συμπεριλαμβανομένης της ρωμαϊκής. Η Κλεοπάτρα νοιαζόταν για τις συνθήκες ζωής των κατοίκων της Αιγύπτου, γι´ αυτό και επέκτεινε τα έργα άρδευσης

Η μυθική μεγάλη ερωμένη είχε μόνο δύο έρωτες: τον Καίσαρα και τον Αντώνιο. Στους γάμους της επέδειξε πολιτικό ταλέντο, συνδέοντας τη βασιλεία της με τους Ρωμαίους κυρίαρχους, μέσω μιας οικογενειακής σχέσης που ήταν και μια συμμαχία δυναστειών. Έδωσε παιδιά τόσο στον Καίσαρα όσο και στον Αντώνιο, διάδοχο του Ιουλίου Καίσαρα στην τριανδρία. Ο Καισαρίωνας, γιος του Καίσαρα, υπήρξε μια προσεκτική επένδυση . Παρ´ όλα αυτά, δεν απέδωσε, γιατί ο αγώνας για την εξουσία κερδήθηκε από τον Οκταβιανό, ο οποίος φρόντισε να βάλει να δολοφονήσουν τον αθώο Καισαρίωνα.

Η πλήρης λοιπόν εικόνα είναι αυτή μιας λεπτής και έξυπνης νέας γυναίκας, η οποία ανατράφηκε για να κυβερνά και ήταν ικανή να γοητεύει περισσότερο με τη μόρφωση παρά με την εμφάνισή της. Ο Έλληνας ιστορικός Πλούταρχος την περιγράφει ως προκλητική παρά ωραία . Φαίνεται ότι αυτή η προκλητικότητα γοήτευσε τον τότε 54άχρονο Ιούλιο Καίσαρα. Η Κλεοπάτρα είχε ασυνήθιστη προσωπικότητα. Μιλούσε δώδεκα γλώσσες και ήταν η πρώτη από τους Πτολεμαίους, που ήδη κυβερνούσαν την Αίγυπτο επί 300 χρόνια, η οποία έμαθε την αιγυπτιακή, γλώσσα του λαού της - οι πρόγονοί της μιλούσαν μόνο ελληνικά

Το όνειρο μιας αυτοκρατορίας

Εκμεταλλευόμενη όσο καλύτερα μπορούσε αυτά της τα προτερήματα, η Κλεοπάτρα πιθανόν να ενέπνευσε στον Καίσαρα την ιδέα μιας μεγάλης εκστρατείας στην Ανατολή, στα χνάρια του Μεγάλου Αλεξάνδρου, με την ελπίδα να ξαναδώσει στην Αίγυπτο το χαμένο της γόητρο και κύρος. Το όνειρό της διακόπηκε στις ειδούς του Μαρτίου με τη δολοφονία του Ιουλίου Καίσαρα. Όμως, η Κλεοπάτρα δεν το έβαλε κάτω και συνέχισε να υποβάλει την ιδέα της αυτοκρατορίας στον Αντώνιο, πραγματικό διάδοχο της πολιτικής του Καίσαρα. Ο Αντώνιος ήταν καλός μαχητής, αλλά αποδείχθηκε κάκιστος πολιτικός. Και η βασίλισσα της Αιγύπτου χρειάστηκε ν´ αντιμετωπίσει τον Οκταβιανό, έναν ύπουλο αλλά εξαιρετικά συνετό αντίπαλο. Έτσι η κληρονομιά του Καίσαρα μοιράστηκε ανάμεσα στον Αντώνιο, μελλοντικό σύζυγο της Κλεοπάτρας, τον Λέπινδο και τον Οκταβιανό. Σύντομα ο τελευταίος αντιλήφθηκε ότι υπό την αρχηγία της Κλεοπάτρας η Αίγυπτος θα μπορούσε να γίνει πράγματι σημαντικό κέντρο δύναμης επικίνδυνο για το ρωμαϊκό κράτος. Ο Οκταβιανός ξεκίνησε μια συστηματική δυσφημιστική εκστρατεία, την πρώτη του αρχαίου κόσμου, εναντίον της βασίλισσας. Για τα σποτ χρησιμοποίησε τη φήμη και το ρητορικό ύφος λογίων και ποιητών, όπως ο Βιργίλιος και ο Οράτιος, ή ρητόρων όπως ο Κικέρωνας. Στο πρόσωπο της Κλεοπάτρας άρχισαν να ενσαρκώνονται όλα αυτά που ο ρωμαϊκός πολιτισμός θεωρούσε αρνητικά. Ήταν ξένη, δηλαδή δεν ήταν Ρωμαία υπήκοος, και, το σημαντικότερο, αποτελούμε μέρος ενός κόσμου διεφθαρμένου και αναξιόπιστου: του ανατολικού. Για να ξεχαστεί η αριστοκρατική ελληνική καταγωγή της άρχισε να διαδίδεται ότι το δέρμα της ήταν μελαψό. Τέλος, κατακρίθηκε ως γυναίκα που λάμβανε μέρος στην πολιτική ζωή, χρησιμοποιώντας τη διεστραμμένη γοητεία της, ικανή να διαφθείρει έναν άξιο Ρωμαίο πολίτη όπως ο Αντώνιος. Στην πραγματικότητα, στόχος ήταν ο ίδιος ο Αντώνιος, τον οποίο ο Οκταβιανός κατόρθωσε να παραμερίσει, αποφεύγοντας τον κίνδυνο ενός νέου εμφυλίου πολέμου. Παράλληλα, διέβαλε για αιώνες την εικόνα εκείνου του ικανού, χαριτωμένου και πολύ μορφωμένου αλλά λίγο τολμηρού κοριτσιού, το οποίο υπήρξε στην πραγματικότητα η Κλεοπάτρα Ζ´, η τελευταία βασίλισσα της Αιγύπτου.

Από το τεύχος Νο 15, Μάιος 2001, σελ. 22-29

ΠΡΟΣΟΧΗ ΤΙ ΒΑΖΕΤΕ ΣΤΟ ΣΤΟΜΑ ΣΑΣ

Πως να εκπαιδεύσετε τον άνδρα σας σαν να ήταν σκύλος

Τώρα έάν κάποιος αποκαλέσει τις γυναίκες που σκεύτονται έτσι "Σκύλες", θα προσβληθούν

ΤΗΣ ΙΛΕΝΑΣ ΜΠΟΓΡΗ

2008/ΙΟΥΛΙΟΣ/Περιοδικό Gracia σελ. 75

Όταν το ζητούμενο είναι ένας υπάκουος σύντροφος, πιστός σαν σκυλί, η λύση-τρικ κρύβεται στις σελίδες ενός καινούργιου βιβλίου που έγινε ανάρπαστο από την πρώτη μέρα κυκλοφορίας του. Το ζεστό ψωμάκι των σχέσεων νέας κοπής υποστηρίζει ότι μπορούμε και οφείλουμε να προπονήσουμε το έτερον μας ήμισυ ακριβώς όπως εκγυμνάζουν οι εκπαιδευτές τους σκύλους και άλλους εκπρόσωπους τoυ ζωϊκού βασίλείoυ.




Το μέγα ερώτημα όταν το θέμα είναι οι αχέσεις συντροφικό­τητας ή γάμου τίθεται καίρια και απλά: «Μπορεί ο σύντροφος μας να εκπαιδευ­τεί όπως τα ζώα;» Η συγγραφέας -και επίκουρος καθηγήτρια δημοσιογραφίας στο Βοston University- Αmy Sutherland1 απαντά καταφατικά, υποστηρίζοντας πως εάν τα ζώα εξημερώνονται, τότε ίσως οι ίδιες τεχνικές εκπαίδευσης να εφαρ­μόζονται και στους άντρες. Στο βιβλίο της «What Shamu taught me about life («Τι μου έμαθε ο Shamu για τη ζωή, την αγάπη και το γάμο»), εξηγεί πώς οι τεχνικές που προκύπτουν από την εκπαίδευση ζώων μπορούν να μας οδηγήσουν σε πιο υγιείς σχέσεις. Όλα ξεκίνησαν από ένα άρθρο στη <ττήλη της στους «Νew York Times» με τίτλο «Τι μου έμαθε ο Shamu (ένα εκπαι­δευόμενο δελφίνι) για έναν ευτυχισμένο γάμο». Η Αmy Sutherland1. είχε ήδη περάσει από ένα κολέγιο για trainers ζώων με αφορμή το προηγούμενο βι­βλίο της, όπου είχε εντοπίσει ορισμένες μεθόδους οι οποίες αποδείχτηκαν άκρως αποτελεσματικές για την εκπαίδευση του άντρα της Scott! Προφανώς αναγνώστες απ' όλο τον κόσμο εντυπωσιάστηκαν με το κείμενό της, αφού ταξίδεψε στο Διαδίκτυο, με αποτέλεσμα να βραβευτεί ως το πιο πολυδιαβασμένο άρθρο των «Times». Η συνέχεια ήταν αναμενόμενη: η δη­μοσιογράφος υπέγραφε συμβόλαιο για βιβλίο την ίδια ώρα που το Χόλιγουντ έσπαγε τα πιλέφωνά της για να κλείσει μαζί της την ταινία που ήδη ετοιμάζεται. Βέβαια, η ιδέα που προτείνει στις γυναί­κες να προπονούν τους άντρες τους όπως θα έκανε ένας pet coach με το γιορκσάιρ καναπέ δεν είναι καινούργια. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1963 στο φιλμ «Ιf a man answers», όπου η περσόνα της εποχής Sandra Dee λαμβάνει απ' τη μητέρα της γαμήλιο δώρο ένα εγχειρίδιο εκγύμνασης σκύλων με αφιέρωση «Εάν θέλεις έναν τέλειο γάμο, μάθε να μετα­χειρίζεσαι τον άντρα σου σαν σκυλάκι».

REALITY BITES
Πολύ πιο πρόσφατά, το 2006, το κανά­λι του ΒΒC πρόβαλλε το reality swow «Πώς να έχετε το σύζυγο σας στα πόδια σας», όπου μια τοπ εκπαιδεύτρια ζώων εξη­γούσε ότι τα σκυλιά και οι άντρες είναι πλάσματα της συνήθειας. Είναι ευτυχή όταν τα ταΐζεις και τα ποτίζεις, γι' αυτό οι σύντροφοι πρέπει να εκπαιδεύονται ώστε να χαλιναγωγούνται η τεμπελιά κι άλλες ανεπιθύμητες συμπεριφορές.

θα 'ταν μάλιστα καλύτερα η προπόνηση να αρχίσει από τα πρώτα ραντεβού της σχέσης ή το μήνα του μέλιτος, καθώς την περίοδο αυτή ό,τι κι αν ζητήσετε έχετε εξασφαλισμένη τη θετική ανταπόκριση του συντρόφου σας. Η Αmy Sutherland1 έμεινε για έναν ολόκληρο χρόνο στο πάρκο See World του Σαν Ντιέγκο κρατώντας σημειώσεις από την εκπαίδευση των ζώων. Παρατηρώντας, για παράδειγμα, ότι μια φώκια δεν υπήρχε περίπτωση να υποδεχτεί με χαιρετισμό το κοινό της ενώ ο προπονητής τής απευθυνόταν συνέχεια με εριστικό τρόπο, σκέφτηκε ότι το ίδιο μπορεί να συμβαίνει και με τον τσαπατσούλη κι αφηρημένο «Βig Dog» της, όπως αποκαλεί στο βιβλίο τον άντρα της. Η συγγραφέας υποστηρίζει πως κάθε «ιδιοκτήτρια συζύγου» μπορεί πλέον να ξεκινήσει την εκπαίδευση του αγαπημένου της δίποδου στο σπίτι, είτε ο εκπαιδευόμενος είναι ένα χαριτωμένο κουτάβι μόλις 22 ετών είτε ένας ενήλικος ανεξαρτήτου ηλικίας και μεγέθους.
Εκτός από σκύλο, η ίδια τονίζει ότι το εί­δος «άντρας» προσομοιάζει περισσότερο στα μεγάλα αιλουροειδή και στις καμή­λες. Στο βιβλίο, που είναι ένας πιλότος αυτοβοήθειας και εγχειρίδιο ψυχολογίας ζώων, παρουσιάζονται με απλό και κα­τανοητό τρόπο οι βασικές εντολές εκπαί­δευσης και ταυτόχρονα δίνονται λύσεις στα καθημερινά προβλήματα συμπερι­φοράς του συντρόφου. Πρόκειται για τις ίδιες τεχνικές που χρησιμοποιούνται για τα ζώα τα οποία συμμετέχουν σε τσίρκο ή ταινίες και δεν προϋποθέτουν προη­γούμενη εμπειρία.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΤΙΡ
•Όταν ένας σκύλος υπό εκπαίδευση κάνει κάτι λάθος, ο trainer δεν αντιδρά. Στέκεται ήρεμος και ακίνητος για λίγο, χωρίς να κοιτάζει το ζώο, κι επιστρέφει στη δουλειά του. Το μάθημα είναι ότι οποιαδήποτε συμπεριφορά του θα προ­καλέσει μια αντίδραση του ζώου. Έτσι, για να μάθετε στο σύντροφο σας να μην

εκρήγνυται όποτε χάνει τα κλειδιά ή το πορτοφόλι του, πρέπει να αγνοήσετε το επόμενο ξέσπασμα του, χωρίς μάλιστα να προσφερθείτε να τον βοηθήσετε.
• Αν είναι μέσα στα πόδια σας όταν μα­γειρεύετε και σας ρωτάει πότε θα ετοιμα­στεί το φαγητό, του αναθέτετε να κάνει κάτι που του αρέσει, π.χ. να τρίψει τυρί, στο αντίθετο άκρο της κουζίνας ή βάζετε ένα μπολ με το αγαπημένο του σνακ στo καθιστικό, θα ξενοιάσετε μια και καλή με τον πεινασμένο σας μπαμπουίνο.
• Με εντολές τύπου «Κάτσε! Κάτω! Μείνε! Έλα! Πάμε!» δεν πρόκειται να δαμάσετε εύκολα το ζωώδες ένστικτο του συντρόφου σας για πιο ικανοποιητικό σεξ. Αλλάζετε συχνά το κίνητρο του εκ­παιδευόμενου. Αυτή είναι η θεμελιώδη· αρχή σε αυτό το πεδίο. Μπορείτε να δο­κιμάσετε καινούργια ερωτικά σενάρια. Με σωστό προπονητή εξάλλου όλα γίνoνται. Φανταστείτε τους εκπαιδευτές που μαθαίνουν στα δελφίνια να εκτοξεύουν από τις δεξαμενές τους στον αέρα!
• Προετοιμάστε πρώτα τον εαυτό σας προκειμένου να έχετε τις σωστές αναδράσεις: υιοθετήστε το motto των εκπαιδευτών «δεν είναι ποτέ το λάθος του ζώου, η δική μου τεχνική λανθάνει».
• Μην προσπαθείτε ν' αλλάξετε ό,τι έχει απ' την αρχή παγιωθεί. Δεχτείτε τα πα­ράξενα μουγκρητά του Κing Kong σας και τις ιδιοτροπίες του στον έρωτα.
• Μάθετε καλά το είδος του δίποδου που έχετε στο κλουβί σας αναλύοντας το όπως κάνουν οι trainers με το ζώο που πρόκειται να δαμάσουν ξεκινώ­ντας απ' την ανατομία, τα ένστικτα, την κοινωνική του δομή. Για παράδειγμα, ο
ελέφαντας είναι αγελαίο ζώο, γι' αυτό και ανταποκρίνεται στην ιεραρχία. Μπορεί να μην πηδάει ψηλά όπως ο πάνθηρας, αλλά μπορεί να σταθεί με το κεφάλι ανάποδα
• Αν κάποια στάση ή τεχνική του συντρόφου σας δεν σας ικα­νοποιεί, μην του βγάλετε κόκκινη κάρτα, αλλά αντιπροτείνετε κάτι άλλο. Όταν οι προπονητές θέλουν να μάθουν στους αετούς να μην προσγειώνονται στο κεφάλι και (τους ώμους τους, δεν δηλώ­νουν αρνητισμό, αλλά τους εκπαιδεύουν να προσεδαφίζονται σε τάπητες. Ένα απλό και ευφυέστατο conserpt. ■

Η ΔΥΣΤΥΧΙΑ ΤΟΥ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΛΕΣΒΙΟΣ, -ΙΑ

http://www.davlos.gr/

Αποφασίσαμε να αντιδράσωμε ως Λέσβιοι εγώ και οι κυρίες Μαρία Δ. Ρόδου και Κοκκώνη Αντ. Κουβαλάκη σ' ένα παγκόσμιο φαινόμενο, το οποίο θεωρούμε σύμπτωμα μιας εποχής, όπου το ιστορικά αληθινό και γενικό αντικαθίσταται με το υποκειμενικά αυθαίρετο και εγωιστικό. Θα έλεγα επί πλέον, ότι το εν λόγω φαινόμενο υποκρύπτει μία απρόκλητη επιθετικότητα η ρατσισμό κάποιων ιδιορρύθμων ατόμων εναντίον όσων δεν χαρακτηρίζονται από αντίστοιχες ιδιορρυθμίες.
Η ιδιοποίηση και ο σφετερισμός από άλλους της ιδιότητας του καταγόμενου από κάποια γενέτειρα πατρίδα γη, που δεν έχουν καμμία σχέση με τη γη αυτή, είναι καθ' εαυτές πράξεις ακραίας αυθαιρεσίας. Όταν δε οι σφετεριστές δολίως γίνωνται όχι απλώς συνδικαιούχοι της ιδιότητας αλλά και αποπειρώνται να αφαιρέσουν την ιδιότητα από τους ίδιους τους δικαιούχους, τότε η αυθαιρεσία γίνεται ολοκληρωτισμός και ο σφετερισμός βίαιη αφαίρεση, κλοπή και κατοχή της ταυτότητας του άλλου. Μια τέτοια συμπεριφορά θα την χαρακτήριζα "εύλογη" μεν, αλλά τυπικά κλινικό σύμπτωμα ελλειμματικότητας και μειονεξίας. Ας δούμε με λίγες μόνο φράσεις το φαινόμενο αυτό πιο συγκεκριμένα.
Οι λέξεις Λέσβιος, Λεσβία, Λέσβιο και Λεσβιακός, Λεσβιακή, Λεσβιακό για αιώνες αμέτρητους σήμαιναν αποκλειστικά κάτι, με το οποίο ωνομάζονταν γενεές επί γενεών ανθρώπων και διαχρονικώς τα δημιουργήματά τους, ιστορικά, καλλιτεχνικά, πνευματικά, υλικά και ό,τι άλλο αναφέρεται και αφορά στην πλουσιώτατη σε πολιτισμό και ιστορία νήσο Λέσβο· σήμαιναν πολύ απλά το βασικώτερο στοιχείο της ατομικής και ομαδικής συνειδησιακής οντότητας και ιστορικογεωγραφικής ταυτότητας των Λεσβίων*. Κατά τα τελευταία χρόνια όμως οι σημασίες αυτές των λέξεων έχουν σχεδόν χαθεί, έχουν σχεδόν εξοβελισθεί και αντικαταστάθηκαν με σημασίες που δεν έχουν καμμιά απολύτως σχέση με τη Λέσβο. Αλλά το πράγμα δεν σταμάτησε εδώ. Για τον χαρακτηρισμό των κατοίκων της Λέσβου αντί των πανάρχαιων λέξεων Λέσβιος, -ία, Λέσβιο εισήχθησαν δολίως και εσκεμμένα και χρησιμοποιούνται άλλες "λέξεις", αυθαίρετα κατασκευασμένες και ανύπαρκτες σ' όλα τα Λεξικά της Αρχαίας και της Νέας Ελληνικής Γλώσσας. Πρόκειται για τις εκ του μηδενός νεοκατασκευασμένες πρόσφατα δήθεν "λέξεις" Λεσβιανός, -η, -ο και Λεσβιώτης -ισσα, -ικο (διεθνώς "Lesvonian", "Lesviot"), για τον χαρακτηρισμό των γεννηθέντων, κατοικούντων και καταγόμενων από τη Λέσβο.
Ίσως, αν δεν είναι κανείς Λέσβιος, να μην μπορεί να συνειδητοποιήσει τον ψυχικό και ηθικό βιασμό στο υπαρξιακό βάθος που τον αισθάνονται ο κάτοικος και ο καταγόμενος από το ιστορικό αυτό νησί· στο υπαρξιακό βάθος που τον αισθάνονται μία Λεσβία η ένας Λέσβιος· στο υπαρξιακό βάθος που συνεπάγεται η βάναυση γλωσσική υποκλοπή και αφαίρεση της γεωγραφικήςταυτότητας των Λεσβίων. Αυτόν τον ψυχικό βιασμό, αυτήν την ηθική βλάβη, που προσβάλλει βάναυσα το δικαίωμα της ταυτότητας κάθε ανθρώπου, θελήσαμε οι συναιτούσες μου κι εγώ να εκφράσουμε δια του συνηγόρου μας, καταθέτοντας την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, που εκδικάζεται στο Πρωτοδικείο Αθηνών την 10η Ιουνίου 2008, ημέρα Τρίτη, κτίριο 5 πρώην Σχολής Ευελπίδων, ώρα 9 π.μ.
Δ.Ι.Λ.
* Σύμφωνα με την ηλεκτρονική έκδοση του Λεξικού της Οξφόρδης (www.askoxford.com), στην πρώτη έκδοση του Επίτομου Λεξικού (1911) η λέξη Λεσβία (Lesbian) "αναφερόταν μόνο στη νήσο". Η έννοια της ομοφυλόφιλης γυναίκας προστέθηκε πολύ αργότερα. Σχετικά στη 10η έκδοση του Επίτομου Λεξικού της Οξφόρδης (1999) στην ίδια ιστοσελίδα αναφέρεται: "Πολλές λέξεις άλλαξαν σημασία η απέκτησαν νέες έννοιες. Για παράδειγμα η λέξη "sex" το 1911 σήμαινε μόνο "να είσαι άνδρας, γυναίκα η ερμαφρόδιτος". "Gay" σήμαινε "αυτός που είναι γεμάτος από / η έχει προδιάθεση για ευθυμία, καλόκαρδος, αθλητικός". "Λεσβία" σήμαινε απλά "από τη Λέσβο" (ένα Ελληνικό νησί.)"

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΣΤΟ "ΔΑΥΛΟ" ΠΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ

LESBIANS IN COURT DISPUTE
A Greek court will be assembled to decide whether the word "Lesbian", meaning inhabitant of, or person originating from the sizeable Greek island of Lesbos, may also be used to designate homosexual women.
Three Lesbians, two of whom are women, have appealed to Greek justice, asking for the prohibition and withdrawal of the word "Lesbian" from the registered name "Greek Homosexual and Lesbian Community" (OLKE), their argument being that their historical and regional identity and personality are illegally offended by such a usage. One of the prosecutors, publisher of the magazine "Davlos" (www.davlos.gr) Dimitris Lambrou, stated that the use of the word "Lesbian", in Greek both a noun and an adjective, by individuals having absolutely no relation to his place of birth, is arbitrary and inadmissible, as it distorts a true historical meaning and causes daily problems to the social life of the inhabitants of the island.
The word acquired the meaning of homosexual woman and has been used as such in all languages for the last decades. The alteration of its meaning stems from the fact that the great Lesbian poetess Sappho of the 7th cen. B.C., several centuries after her death, was thought to have had homosexual relations with her female students. Newer research has disproven this, as Sappho had a family and committed suicide for the love of another man.
The case, scheduled to be tried on the 10th of June at the Athens Trial Court, has raised spirits among 250.000 people originating from Lesbos, as well as, in the opposite sense, among thousands of "Lesbians" in Greece and around the word. "On no occasion should the name of the inhabitants of Lesbos be abused", added D. Lambrou".

Γυναίκες-αντάρτισσες διαχρονικά πρότυπα της γυναικείας ψυχής

http://www.davlos.gr/

ΡΕΤΟΥΛΑ, ΑΓΓΕΛΙΚΗ

1) Μήδεια, το ανεπιθύμητο αγαθό,
2) Κλυταιμνήστρα, η γυναίκα μη τρόπαιο,
3) Ηλέκτρα, η παγωμένη στο χρόνο,
4) Αντιγόνη, ο ευγενικός όλεθρος,
5) Ελένη, η μάγισσα της διπλωματίας,
6) Σαπφώ, η θύελλα.

Στην αρχαία Ελληνική Τραγωδία δεσπόζουν οι επιβλητικές γυναικείες μορφές με ισχυρές προσωπικότητες, που υπήρξαν σύμβολα και αρχέτυπα θαυμαστά σε όλους τους πολιτισμούς και σε όλες τις εποχές. Γυναίκες παθιασμένες, προικισμένες με ομορφιά, επιστημονική γνώση, ευφυΐα, δύναμη, τόλμη και θάρρος, που ξεπέρασαν το στενό πλαίσιο της εποχής τους, οντότητες, που ανέτρεψαν το κοινωνικό Κατεστημένο και πήγαν κόντρα στους ισχύοντες νόμους και στους άρχοντες της εποχής. Αυτές οι αξεπέραστες συγκλονιστικές θηλυκές υπάρξεις τρόμαξαν και ενώχλησαν την μετέπειτα ανδροκρατούμενη κοινωνία, η οποία ρίχτηκε στην μάχη, για να τις υποβιβάση μέσα από τις τραγωδίες σε παιδοκτόνους, τρελλές, μάγισσες, συζυγοκτόνους, μητροκτόνους και μοιχαλίδες, υποτιμώντας την φοβερή ψυχική τους δύναμη και την πανίσχυρη προσωπικότητά τους, κατασκευάζοντας επί πλέον συκοφαντίες για τις μεγάλες γυναικείες διάνοιες, που πρόφθασαν να ζήσουν (Σαπφώ), που μέχρι και σήμερα απασχολούν τους μελετητές στην προσπάθειά τους να διεισδύσουν στην γυναικεία ψυχολογία, η οποία κάθε άλλο παρά εύθραυστη είναι.
(Σελ. 21981 )